Giới thiệu sách
Giáo Hoàng Gioan Phaolô II
Vĩ Nhân Thời Đại
Biên khảo của Trần Phong Vũ
Thế kỷ hai mươi, với những phương tiện truyền thông tối tân, đă chứng minh và cho nhân loại biết sự tàn ác của chiến tranh và sự tranh chấp của ư thức hệ Cộng Sản và Dân Chủ. Đồng thời, kinh nghiệm trong đời sống đă cho ta thấy các điều cực đoan thuộc các chủ thuyết tôn giáo đă ảnh hưởng đến tính nhân bản của con người một cách sâu đậm, và nếu không có những quan điểm bao dung hoà giải trong tinh thần đức tin th́ loài người có lẽ sẽ bị đọa đày trong sự đau khổ khôn lường v́ thù hận lẫn nhau. Nhưng, điều may mắn cho chúng ta là có những người đi rao giảng niềm tin vào thương yêu và hoà b́nh, và một trong những người đă đủ sức thuyết phục nhân loại là Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô đệ Nhị.
Ngày 18 tháng 5, năm 1920, là ngày rồi đây sẽ được ghi lại trong lịch sử của Giáo Hội Công Giáo là ngày cậu bé Karol Josef Wojtyla chào đời ở một khu phố nhỏ mang tên Galician, thành phố Wadowice của nước Ba Lan. Không ai có thể ngờ được rằng do sự an bài của thiên mệnh, mà 58 năm sau, vào ngày 16 tháng 10 năm 1978, Karol Wojtyla, lúc đó là một vị Hồng Y trẻ, được Thiên Chúa chọn làm người kế vị Thánh Phêrô cai quản Hội Thánh. Ngài lấy hiệu là Gioan Phaolô II, vị Giáo Hoàng thứ 264 và là người đầu tiên ngoài nước Ư Đại Lợi trong ṿng 455 năm. Trong gần 27 năm, trong ngôi vị Giáo Hoàng, Đức Thánh Cha đă làm được những việc cho Giáo Hội và cho nhân loại khó ai có thể làm được, để giờ đây người viết sử phải ghi danh ngài như là Vĩ Nhân Thời Đại. Cuộc đời của ngài và những ǵ Đức Thánh Cha đă thực hiện trong ngôi vị Giáo Hoàng đă được nhà văn và nhà biên khảo Trần Phong Vũ ghi lại trong cuốn sách dày hơn 500 trang, do Tiếng Quê Hương xuất bản. Là một nhà văn, nhà giáo, đă có nhiều sáng tác văn học, nhưng cũng là một nhà biên khảo thận trọng, tác giả đă dựa trên nhiều tài liệu tham khảo có giá trị để đáp ứng cho sự cần thiết có được trong văn học Việt Nam một cuốn sách nghiên cứu trung thực về cuộc đời của một thánh nhân đă có ảnh hưởng quan trọng trên toàn thế giới vào cuối thế kỷ 20 và sang đầu thiên niên kỷ mới. Cuốn sách gồm có 5 Phần và qua 30 Chương, tác giả đă tŕnh bầy cuộc đời của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II một cách khoa học và có phân đoạn, từ thời thơ ấu và trên bước đường mục vụ cho đến lúc ngài đăng quang khi được Thiên Chúa mở rộng khung trời hành động để cho ngài trong suốt một phần tư thế kỷ đi đến hầu hết tất cả mọi quốc gia trên thế giới rao giảng cho nhân loại t́nh thương và hoà b́nh và làm thay đổi cục diện giao tiếp giữa các dân tộc, và ảnh hưởng tương quan giữa các chủ thuyết chính trị và kinh tế xưa nay vẫn đối chọi nhau. Qua những trang sách, những điều sau đây đă được tác giả làm cho nổi bật.
Là một người Ba Lan, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đă hiểu được sự thống khổ của chế độ cộng sản áp đặt lên con người, và khi cần phải diệt trừ sự áp bức này, ngài đă vận hành một cuộc cách mạng từ trong những người công Giáo Ba Lan và Phong trào đoàn kết của công nhân Ba Lan để khởi đầu cho một nước Ba Lan nổi dậy với ư thức tự do . Cuốn sách của Trần phong Vũ cho người đọc một niềm tin vào ư chí của chính ḿnh rằng nếu cùng đồng ḷng th́ sự quyết tâm đánh đổ mọi bất công sẽ thành công, và cùng một lúc cho người đọc một bài học qúy giá về sự đoàn kết của cả một dân tộc.
Đức Giáo Hoàng là người duy nhất đă đưa tín dụ tôn giáo vào một cuộc tranh đấu
chính trị, sự khuất phục bằng đức tin là một bằng chứng về t́nh yêu của bậc siêu nhiên
lên giá trị sống vật chất của con người. Ngoài ra, với tinh thần yêu nước cao độ, ngài đă ư thức được giới trẻ Ba Lan và những kẻ cực đoan hiểu rằng chỉ có bản thân chúng ta mới thật sự yêu và hy sinh một cách cao cả cho đất nước và dân tộc ḿnh .
Đức Giáo Hoàng đă là một người có trái tim bác ái và công chính. Ngài không sợ bị trù ghét và tổn hại khi tuyệt đối chống lại việc phá thai v́ ngài cho rằng bất cứ một sinh vật nào cũng đều có sự sống và sự sống đó không ai có quyền tước đoạt, hay chống lại vấn đề đồng tính luyến ái đang phát triển và làm nguy hại giá trị đạo đức tự nhiên, những điều này đă là một lư do để người ta t́m đọc những lời giảng của Đức Giáo Hoàng như những bài học đạo đức vô giá mà mọi thế hệ cần xem như một cẩm nang sống hoàn thiện nhất.
Khi c̣n sinh tiền, ngài đă bất chấp sự thù nghịch, hiểm nguy để đối thoại với những nhà lănh đạo cực đoan quá khích Hồi giáo và cũng từ đó, bằng t́nh thương, ngài đă dành nhiều giờ để nói chuyện và thuyết phục những tù nhân được coi là những người khủng bố Hồi giáo để tạo sự cảm thông và xóa bỏ mặc cảm thù nghịch giữa con người với nhau. Điều này cũng cho người đọc thêm ư tưởng tích cực và hiểu rằng, trong cuộc đời, sự tha thứ trong đời sống sẽ có kết quả nhiều hơn bất cứ h́nh phạt nào áp đặt lên kẻ thù.
Đọc sách của Trần Phong Vũ nói về Đức Giáo Hoàng một cách nghiêm túc, chúng ta thấy không phải là đang nghe một sự rao giảng một đức tin hay đề cao một lănh tụ tinh thần tôn giáo, mà ở đây chúng ta sẽ thật sự t́m được những tín hiệu nhân từ với con người, quả quyết với lẽ phải công chính, công b́nh với người khác, và do đó tạo được sự b́nh an trong đời sống của chính ḿnh.
Đọc cuốn sách này về Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, chúng ta sẽ thấy sự tận tụy hy sinh đích thực của ngài cho một mục tiêu cao đẹp sẽ vĩnh viễn được kính trọng trong ḷng mọi người. Lời nói của ngài đă vượt lên tất cả mọi dị biệt. Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đă thật sự liên kết được nụ cười của nhân loại, và trong ngày tang lễ của ngài, khi hướng về La Mă để tỏ ḷng kính ngưỡng Đức Thánh Cha, trong thầm lặng, mỗi người trong chúng ta đă có thể nhận thức được rằng, qua gương sáng của ngài mà hào quang đă toả ra khắp nơi trên hoàn vũ, chúng ta đă học được tinh thần yêu chuộng tự do, bác ái. Ḷng vị tha cần phải được ư thức trong mỗi người chúng ta. Tôn giáo là điều cần thiết trong đời sống, nhưng chiụ ảnh hưởng tôn giáo không phải là những giáo điều trong kinh điển, mà là sự tu sửa hành thiện từ bản thân hàng ngày, đó mới thật sự là cái nh́n giá trị cuối cùng trên tấm gương tuyệt hảo của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II.
Khi đọc cuốn sách “Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, Vĩ Nhân Thời Đại” của Trần Phong Vũ, chúng ta có thể tự hỏi đă t́m được ǵ trong giá trị sống đích thực của một người Việt Tỵ Nạn CS, như Đức Giáo Hoàng đă từng sống qua thời kỳ thống trị của độc tài CS trên đất nước Ba Lan của ngài? Qua những trang sách, ta thấy ngài vẫn vững ḷng tin vào một t́nh yêu từ Chúa Kitô và ngài mang đức tin vào châm ngôn cuộc sống là công lư sẽ thắng. Đó là sự mở đường cho tín dụ sống dưới áp bức và bất công, nhưng không có nghĩa phải cúi đầu, hay nhận lănh sự thoả hiệp với kẻ thù, mà dung hoà là biết lấy sự thật để chiến thắng bạo ngược và bất công bằng cuộc tranh đấu bất bạo động, ôn hoà không đổ máu nhưng quyết liệt. Chính sự tha thứ trong tinh thần bác ái của Đức Giáo Hoàng và gương thành công của dân tộc Ba Lan đă cho chúng ta thêm kiên nhẫn, cởi bỏ những thành kiến đố kỵ để thông căm nhau trong khát vọng hoà b́nh, như chúng ta vẫn đang ṃn mơi chờ đợi một cuộc thay đổi thật sự cho một đất nước mà t́nh người được toả sáng, nhân quyền được tôn trọng, tự do được vựợt lên, và chắc chắn đạo lư sống của dân tộc ta ngàn đời “Lấy Trí Nhân mà thay Cường Bạo” thật là một châm ngôn bất diệt.
Trong 27 năm ở ngôi vị Giáo Hoàng, Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đă di chuyển ngót một triệu dặm đường, viếng thăm 129 quốc gia, trong 104 cuộc hành tŕnh ngoài Ư Đại Lợi, nhưng ngài đă bị từ chối vào VN, và CS đă không mở cửa cho ngài đem chân lư bác ái, nhân bản vào VN, bởi lẽ CSVN sợ sự thật và ánh sáng của Đức Giáo Hoàng là ánh sáng không phải chỉ cho người Công Giáo trên hoàn vũ, mà cho những nơi nào c̣n đang bị trói buộc vào sự khắc nghiệt nô lệ, đàn áp và bất công. V́ vậy hôm nay chúng ta cùng chia xẻ một niềm tin mănh liệt trong ư thức và trong ư nghĩa của dân chủ và tự do bằng t́nh yêu của loài người trong thánh ư mầu nhiệm cao cả của đấng toàn năng.
Đọc xong cuốn sách, thấm nhuần gương sáng của Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II, với t́nh thương yêu của ngài đă dàn trải khắp mọi nơi, tôi xin kết luận bằng nhữ vần trong Corinthians:
“ Love is patient, love is kind, it does not envy, it does not boast, it is not pround, it is not rude, it is not self-seeking, it is not easily angered, it keeps no record of wrongs”
Nhờ cuốn sách này, mà nay chúng ta có thể đọc và t́m hiểu về Đức giáo Hoàng Gioan Phaolô II, không chỉ bằng sự thấy của mắt, mà bằng trí tuệ và trái tim của ngài. Cám ơn tác giả Trần Phong Vũ đă để nhiều tâm sức để hoàn thành một kiệt tác có một chiều sâu nhân bản vô giá để đóng góp vào kho tàng văn hoá của Cộng Đồng hải ngoại.
GS Nguyễn Xuân Vinh